AI MODEL ANALİZLERİ NASIL YAPILIR?

Yapay zeka analizi, bir kameranın görüntüsünde belirli nesneleri, hareketleri veya durumları otomatik olarak tespit etmek için kullanılır. Örneğin bir kameranın görüntüsünde insan, araç, yüz, plaka, kedi, köpek veya hareket olup olmadığını otomatik olarak algılamak için yapay zeka analizi kullanılır. Bu analizler, alarm kurallarıyla birlikte çalışarak yalnızca belirli durumlarda bildirim gönderilmesini sağlar. Yapay zeka analizi yapılandırmak için önce Kamera Düzenleme sayfasına gitmeniz gerekir.

Bunun için üst menüden "Kameralar" butonuna basın. Açılan kamera listesinde, analiz yapılandırmak istediğiniz kameranın "Düzenle" butonuna basın. Kamera Düzenleme sayfası açılır. Sayfanın üst kısmında altı sekme bulunur. Bu sekmelerden "Analiz" sekmesine tıklayın. Analiz sekmesi açıldığında, yapay zeka analiziyle ilgili tüm ayarlar karşınıza çıkar.

Analiz sekmesinin en üstünde "Analiz aktif" onay kutusu bulunur. Bu kutu işaretliyse kamera görüntüsünde yapay zeka tespitleri yapılır. İşaretli değilse kamera yalnızca görüntü gösterir ve hiçbir tespit yapmaz. Yapay zeka analizi kullanmak için önce bu kutuyu işaretlemeniz gerekir. Bu kutu işaretlenmeden diğer analiz ayarları etkili olmaz.

"Analiz aktif" kutusunu işaretledikten sonra "Analiz Profili" menüsünden kameranın hangi amaçla analiz edileceğini seçin. Analiz profili, kameranın hangi tür nesneleri veya durumları algılayacağını belirler. Sistemde hazır bulunan profiller şunlardır:

İnsan Tespiti profili, yalnızca insanları tespit eder. Bu profil, bir kapının önünde insan olup olmadığını izlemek için idealdir.

Araç Tespiti profili, araçları tespit eder. Bu profil, bir otopark girişinde veya yol kenarında araçları izlemek için idealdir.

Hareket Tespiti profili, hareketi algılar. Bu profil, bir alanda herhangi bir hareket olup olmadığını izlemek için idealdir. Nesne türünü ayırt etmez, yalnızca hareket olup olmadığına bakar.

Yüz Tespiti profili, yüzleri tespit eder. Bu profil, bir giriş kapısında yüzleri algılamak için idealdir.

Plaka Tanıma profili, plakaları okur. Bu profil, bir otopark girişinde veya çıkışında araç plakalarını okumak için idealdir.

Kedi/Köpek Tespiti profili, evcil hayvanları tespit eder. Bu profil, bir bahçede veya ev ortamında kedi veya köpek olup olmadığını izlemek için idealdir.

Boş Analiz profili, yalnızca görüntü gösterir ve hiçbir tespit yapmaz. Bu profil, yalnızca canlı izleme yapmak isteyip analiz kullanmak istemediğinizde seçilir.

Analiz profilini seçtikten sonra "Model" menüsünden kullanılacak yapay zeka modelini seçin. Analiz profilini seçtiğinizde varsayılan model otomatik olarak atanır. Ancak isterseniz bu menüden farklı bir model seçebilirsiniz. Sistemde hazır bulunan modeller listelenir. Örneğin yolov8n.pt, yolov8s.pt gibi. Daha büyük modeller (örneğin yolov8m.pt, yolov8l.pt) daha doğru sonuç verir ancak daha fazla sistem kaynağı tüketir. Daha küçük modeller (örneğin yolov8n.pt) daha hızlı çalışır ancak doğruluk oranı biraz daha düşük olabilir.

Model seçildikten sonra "Model Bilgisi" alanında seçili modelin sistemde bulunup bulunmadığını kontrol edin. Eğer yeşil onay işareti görünüyorsa model bulunmuştur ve kullanıma hazırdır. Eğer turuncu bir uyarı görünüyorsa model bulunamamıştır. Bu durumda model dosyasını data/models/yolo/ klasörüne eklemeniz gerekir. Model dosyası .pt uzantılı olmalıdır.

"Model Bilgisi" alanının altında "Sınıf Bilgisi" alanı bulunur. Bu alan, seçili modelin tanıdığı sınıfların listesini gösterir. Örneğin person, car, bicycle, motorcycle, truck, dog, cat gibi. Bu sınıflar, alarm kurallarında tespit tipleri olarak kullanılabilir. Hangi sınıfların tanındığını görmek, hangi nesneleri izleyebileceğinizi anlamanızı sağlar.

Eğer hazır listede olmayan kendi modelinizi kullanmak istiyorsanız, "Özel Model Adı" alanına model dosyasının adını yazın. Örneğin drowning_yolov8.pt gibi. Dosya adı .pt ile bitmelidir ve data/models/yolo/ klasöründe bulunmalıdır. Özel model kullanırken, modelin tanıdığı sınıfların doğru olduğundan emin olun. Uygulamada yüklü modeller varsayılan olarak açılır menüde görünür.

Model seçiminden sonra "Güven Eşiği" değerini ayarlayın. Güven eşiği, bir tespitin geçerli sayılması için gereken minimum güven skorunu belirler. Bu değer 0 ile 1 arasında olmalıdır. Varsayılan değer 0.45'tir. Güven eşiği düşük tutulursa (örneğin 0.25), model daha fazla tespit yapar ancak yanlış alarm oranı artar. Güven eşiği yüksek tutulursa (örneğin 0.70), model daha az tespit yapar ancak tespitler daha kesin olur. Bu değeri kameranın bulunduğu ortama ve izleme amacınıza göre ayarlamanız gerekir. Genellikle 0.45 ile 0.60 arasında bir değer dengeli sonuç verir.

"IOU Eşiği" değerini ayarlayın. IOU eşiği, üst üste binen tespit kutularının ne kadar örtüşmesi gerektiğini belirler. Aynı nesne için birden fazla kutu çizilmesini engellemek için kullanılır. Bu değer 0 ile 1 arasında olmalıdır. Varsayılan değer 0.50'dir. IOU eşiği düşük tutulursa (örneğin 0.30), az örtüşen kutular bile birleştirilir ve daha az kutu kalır. IOU eşiği yüksek tutulursa (örneğin 0.80), yalnızca neredeyse tamamen çakışan kutular birleştirilir ve daha fazla kutu kalabilir. Genellikle 0.50 değeri çoğu durumda dengeli sonuç verir.

Tüm analiz ayarlarını yaptıktan sonra "Kaydet" butonuna basın. Kaydetme işlemi tamamlandığında analiz ayarları kameranın ayar dosyasına yazılır. Kaydet butonuna basmadan sayfadan ayrılırsanız değişiklikleriniz kaybolur.

Analiz ayarlarını kaydettikten sonra, analizin gerçekten çalışıp çalışmadığını test etmeniz önerilir. Bunun için Canlı İzleme sayfasına gidin ve ilgili kamerayı izleyin. Kamera görüntüsünde bir nesne hareket ettirin (örneğin bir insan geçirin veya bir araç hareket ettirin). Eğer analiz doğru çalışıyorsa, kamera kartında tespit kutuları görünür, tespit sayacı artar ve kart çerçevesi turuncu yanıp söner. Eğer tespit kutuları görünmüyorsa, analiz ayarlarını kontrol edin.

Analiz çalışmıyorsa şu noktaları kontrol edin: "Analiz aktif" kutusunun işaretli olup olmadığını, doğru analiz profilinin seçilip seçilmediğini, modelin sistemde bulunup bulunmadığını, güven eşiğinin çok yüksek olup olmadığını ve kameranın canlı görüntüsünün gelip gelmediğini kontrol edin. Bu noktalardan herhangi biri sorunluysa analiz çalışmayabilir.

Analiz sırasında tespit edilen nesneler, kamera kartında renkli kutularla gösterilir. Her nesne türünün kendine özgü bir rengi vardır. Örneğin insan tespiti cyan (açık mavi) renkte gösterilir. Araç tespiti amber (turuncu-sarı) renkte gösterilir. Köpek tespiti mor renkte gösterilir. Kedi tespiti pembe renkte gösterilir. Yüz tespiti yeşil renkte gösterilir. Plaka tespiti mavi renkte gösterilir. Boğulma tespiti kırmızı renkte gösterilir. Bu renkler, hangi nesnenin tespit edildiğini hızlıca anlamanızı sağlar.

Tespit kutularının üstünde nesne adı ve güven yüzdesi yazar. Örneğin "PERSON 92%" gibi. Bu, tespitin ne olduğunu ve ne kadar güvenilir olduğunu gösterir. Güven yüzdesi ne kadar yüksekse, tespit o kadar kesindir.

Analiz aktif olan kameralarda, bir nesne tespit edildiğinde kamera kartının üst kısmında turuncu bir tespit sayacı görünür. Bu sayaç, o an kaç nesnenin tespit edildiğini gösterir. Örneğin "3" yazıyorsa, o an 3 nesne tespit edilmiş demektir. Ayrıca "AI DETECTED" etiketi de görünür. Bu etiket, kamerada yapay zeka tespiti olduğunu bildirir.

Analiz sırasında kamera kartının çerçevesi turuncu renkte yanıp söner (pulse efekti). Bu, dikkat çekici bir olay olduğunu gösterir. Özellikle çok sayıda kamera izlendiğinde, hangi kamerada hareket olduğunu hızlıca fark etmenizi sağlar.

Analiz ayarlarını yaparken dikkat etmeniz gereken birkaç önemli nokta vardır. Analiz, sistem kaynaklarını tüketir. Özellikle yüksek çözünürlüklü kameralarda ve büyük modellerde CPU ve RAM kullanımı artar. Eğer sisteminiz yavaşlıyorsa, daha küçük bir model seçin veya analiz profilini basitleştirin (örneğin Hareket Tespiti gibi düşük CPU kullanan bir profil seçin).

Analiz, GPU varsa daha hızlı çalışır. Eğer sisteminizde NVIDIA GPU varsa, analiz otomatik olarak GPU üzerinden çalışır. GPU yoksa analiz CPU üzerinden çalışır ve daha yavaş olabilir. Bu durumda daha küçük modeller kullanmanız önerilir.

Analiz, kamera görüntüsünün kalitesine bağlıdır. Görüntü kalitesi düşükse veya kamera açısı kötüyse, tespit doğruluğu azalabilir. Bu nedenle kamera görüntüsünün net ve iyi aydınlatılmış olması gerekir.

Analiz, ROI ile birlikte çalışır. Eğer ROI tanımlıysa ve "Sadece ROI İçinde" seçiliyse, analiz yalnızca ROI içinde çalışır. Bu, gereksiz tespitleri önler ve sistem kaynaklarını verimli kullanır. Bu nedenle analiz kullanırken ROI tanımlamanız önerilir.

Analiz, alarm kurallarıyla birlikte çalışır. Analiz bir nesne tespit ettiğinde, alarm kuralları devreye girer ve belirlenen aksiyonları tetikler. Bu nedenle analiz ayarlarını yaptıktan sonra alarm kurallarını da yapılandırmanız gerekir.

Analiz profillerini ve modelleri düzenli olarak gözden geçirin. İzleme ihtiyaçlarınız değişirse, analiz profilini veya modeli güncellemeniz gerekebilir. Ayrıca yeni modeller çıktığında bunları sisteme ekleyerek daha doğru sonuçlar alabilirsiniz.

Analiz ayarlarını test etmek için test videosu kullanabilirsiniz. Gerçek kameraya bağlanmadan önce, bir test videosu ile analiz profilini ve modeli deneyebilirsiniz. Bu, canlı sistemi etkilemeden ayarlarınızı doğrulamanızı sağlar.

Analiz sırasında tespit edilen nesneler, yalnızca görüntüleme amaçlıdır. Bu tespitler, doğrudan bir işlem yapmaz. Ancak alarm kuralları aracılığıyla kayıt, snapshot, bildirim gibi aksiyonlar tetiklenebilir.

Analiz, sürekli olarak çalışır ve her yeni karede tespit yapar. Bu nedenle analiz aktif olduğu sürece sistem kaynakları tüketilir. Eğer analiz kullanmak istemiyorsanız, "Analiz aktif" kutusunun işaretini kaldırın. Bu, sistem kaynaklarını serbest bırakır.

Analiz ayarlarını yaparken, kameranın analiz profilini ve modelini doğru seçtiğinizden emin olun. Yanlış bir profil veya model seçimi, beklenmeyen sonuçlara yol açabilir. Örneğin İnsan Tespiti profili seçiliyse ancak model yalnızca araçları tanıyorsa, insan tespiti yapılamaz. Bu nedenle profil ve model uyumlu olmalıdır.

Analiz sonuçlarını düzenli olarak kontrol edin. Eğer çok fazla yanlış alarm alıyorsanız, güven eşiğini yükseltin. Eğer gerçek olayları kaçırıyorsanız, güven eşiğini düşürün. Bu değerleri kameranın bulunduğu ortama göre ayarlamanız gerekir.

Analiz, kamera görüntüsünün tamamında veya yalnızca ROI içinde çalışabilir. Eğer yalnızca belirli bir alanı izlemek istiyorsanız, ROI tanımlayın ve "Sadece ROI İçinde" seçeneğini işaretleyin. Bu, analizin yalnızca ilgilendiğiniz alanda çalışmasını sağlar.

Analiz ayarlarını yaptıktan sonra, alarm kurallarını da yapılandırmanız gerekir. Alarm kuralları, analiz sonuçlarına göre hangi durumlarda bildirim gönderileceğini belirler. Örneğin analiz bir insan tespit ettiğinde, alarm kuralı devreye girerek bir bildirim gönderir. Bu nedenle analiz ve alarm kuralları birlikte çalışır.

Analiz, yalnızca bir kamera için yapılandırılır. Her kameranın kendi analiz ayarları vardır. Farklı bir kamera için ayrı bir analiz yapılandırması yapmanız gerekir. Bu nedenle her kameranın ihtiyacına göre ayrı analiz profilleri ve modelleri seçebilirsiniz.

Analiz ayarlarını kaydettikten sonra, kameranın yeniden başlatılmasına gerek yoktur. Analiz anında devreye girer ve çalışmaya başlar. Ancak bazı durumlarda (örneğin model değiştirildiğinde) kameranın yeniden yüklenmesi gerekebilir. Bu durumda üst araç çubuğundaki "Yeniden Yükle" butonuna basın.

Analiz, sistemin genel performansını etkileyebilir. Eğer çok sayıda kamerada analiz aktifse ve sistem kaynakları yetersizse, analiz yavaşlayabilir veya tespitler gecikebilir. Bu nedenle analiz kullanırken sistem kaynaklarını izlemeniz ve gerekirse analiz profilini veya modeli basitleştirmeniz önerilir.

Analiz profilleri ve modelleri, sistem yöneticisi tarafından güncellenebilir. Yeni modeller eklendiğinde veya mevcut modeller güncellendiğinde, analiz ayarlarınızı gözden geçirmeniz gerekebilir. Bu nedenle analiz ayarlarını düzenli olarak kontrol edin.

Analiz, yalnızca görüntü işleme tabanlıdır. Ses analizi yapmaz. Eğer ses analizi yapmak istiyorsanız, ayrı bir sistem kullanmanız gerekir.

Analiz sonuçları, Kayıt Arşivi sayfasındaki snapshot'lar ve klipler aracılığıyla incelenebilir. Alarm tetiklendiğinde alınan snapshot'lar ve klipler, analiz sonuçlarını doğrulamanızı sağlar. Bu nedenle alarm kurallarında "Snapshot" ve "Kayıt" aksiyonlarını seçmeniz önerilir.

Analiz, yalnızca görüntü işleme tabanlıdır. Ses analizi yapmaz. Eğer ses analizi yapmak istiyorsanız, ayrı bir sistem kullanmanız gerekir.

Yapay zeka analizi, bir kameranın görüntüsünde otomatik tespit yapmak için kullanılır. Analiz yapılandırmak için Kamera Düzenleme sayfasındaki Analiz sekmesini kullanırsınız. Analiz profilini ve modelini seçtikten sonra güven eşiği ve IOU eşiği değerlerini ayarlarsınız. Analiz ayarlarını kaydettikten sonra analiz anında devreye girer. Analiz sonuçları, kamera kartlarında tespit kutuları, tespit sayacı ve pulse efekti ile gösterilir. Analiz, ROI ve alarm kurallarıyla birlikte çalışır. Analiz kullanırken sistem kaynaklarını izlemeniz ve ayarları düzenli olarak gözden geçirmeniz önerilir.

DLS-04 Serisi